سازمان دامپزشکی کشور

به نام خدا

 

پرسش ها و پاسخهایی در مورد بیماری کرونا ویروس 2019 (کووید – 19)

چه چیزی سبب کووید – 19 می شود؟

کرونا ویروسها از خانواده RNA ویروسها (ریبونوکلئیک اسید) می باشند . آنها به این دلیل کرونا ویروس نامیده می شوند چون بخشی از ویروس مشخصه تاج مانندی از لبه پروتئینی و پوشش لیپدی را نشان می دهند . عفونتهای CoV در حیوانات و انسانها شایع هستند . بعضی از سویه های CoV زئونتیک هستند به این معنی که آنها قابل انتقال بین انسان و حیوان می باشند ، با این حال بعضی از سویه ها زئونتیک نیستند .

در انسانها CoV می تواند مسبب بیماریهای از طیف سرماخوردگی معمولی تا بیماریهای حاد نظیر سندروم تنفسی خاورمیانه (که بوسیله MERS- CoV ایجاد می شود) و سندروم تنفسی حاد (که بوسیله SARS- CoV ایجاد می شود) می باشد . تحقیقات دقیق نشان می دهد که SARS-CoV از زباد (civets) و MERS – CoV بوسیله شترهای جماز به انسان انتقال یافته اند .

در دسامبر 2019 موارد انسانی پنومونی با عاملی ناشناخته در شهر ووهان واقع در ایالت هوبی چین گزارش گردید . یک CoV جدید توسط مقامات چینی بعنوان عامل مسبب معرفی شد . از آن زمان به بعد موارد انسانی بیشتری که سابقه سفر به ووهان یا شهرهای دیگر استان هوبی را داشتند توسط دیگر استانهای چین و حتی چندین کشور دیگر گزارش گردید . برای اطلاعات بیشتر لطفاً به وب سایت WHO مراجعه شود .

CoV (مسبب کووید – 19) بوسیله کمیته بین المللی طبقه بندی ویروسها (ICTV) بعنوان SARS-CoV-2  نامگذاری شده است ; این یک نام علمی است . همچنین این ویروس بعنوان ویروس کووید-19 یا ویروس مسبب کووید - 19 معرفی شده است . کووید - 19 به بیماری که به سبب این ویروس ایجاد می شود اطلاق می گردد .

آیا حیوانات عامل ایجاد کووید – 19 در انسانها هستند؟

اینطور به نظر می رسد که راه غالب انتقال کووید – 19 از انسان به انسان می باشد .

شواهد کنونی نشان می دهد که ویروس کووید – 19 منشاء حیوانی دارد . مطالعات در دست اقدام برای تعیین منابع حیوانی (شامل گونه های درگیر) و اثبات نقش مخازن حیوانی در این بیماری مهم است . هنوز تا این تاریخ هیچ شواهد کافی برای شناسایی منبع یا توضیح راه انتقال منابع بیماری به انسان وجود ندارد .

اطلاعات توالی ژنی نشان می دهد که ویروس کووید – 19 رابطه نزدیکی با CoV یافت شده در جمعیت خفاش رینولوفوس (خفاش Horse Shoe) دارد. این امکان وجود دارد که انتقال به انسان از طریق یک میزبان واسط انجام شده باشد .

الویتهای تحقیقاتی گروه مشاوره غیر رسمی OIE برای جستجوی منابع حیوانی کووید – 19  در انجمن نوآوری و تحقیقات جهانی WHO (یازده و دوازده فوریه 2020) بوسیله رئیس کارگروه حیوانات وحشی OIE ارائه شده است . نتیجه بحث گروه مشاوره غیررسمی OIE در رابطه با کووید - 19 را در این لینک مشاهده کنید .

آیا هیچ اقدامات احتیاطی با حیوانات زنده یا محصولات حیوانی بایستی در نظر گرفت ؟

با اینکه در رابطه با منشاء ویروس کووید – 19 تردید وجود دارد ولی مطابق توصیه WHO به عنوان اقدام احتیاطی هنگامیکه از بازارهای دام زنده، بازارهای آبزیان یا فروشگاههای عرضه فرآورده های دامی می بایست معیارهای بهداشت عمومی اعمال گردد که شامل شستشوی منظم دستها با صابون و آب قابل شرب بعد از تماس با حیوانات و فرآورده های دامی، خودداری از لمس چشم ، بینی یا دهان و خودداری از تماس با حیوانات بیمار یا فرآورههای دامی خراب می باشد . از هر گونه تماس با دیگر حیواناتی که در بازار زندگی می کنند (نظیر سگها و گربه های ولگرد، جوندگان، پرندگان و خفاشها) می بایست اجتناب نمود . احتیاطات لازم برای جلوگیری از تماس فضولات حیوانی در خاک یا سطوح و تجهیزات مغازه ها و بازار بایستی در نظر گرفته شود .

توصیه های استانداردی بوسیله WHO برای جلوگیری از انتشار الودگی منتشر شده است که شامل شستشوی منظم دست، پوشاندن دهان و بینی با آرنج در هنگام سرفه و عطسه و خودداری از تماس نزدیک با افرادی که علائم بیماری تنفسی نظیر سرفه و عطسه دارند . اصول ایمنی غذا برای گوشت خام، ارگانهای دامی یا شیر باید با مراقبت انجام شود تا از آلودگی متقاطع با غذاهای نیم پز جلوگیری نماید . گوشتی که از گله های سالم بصورت کامل پخته شود برای خوردن مطمئن تر است . بر اساس اطلاعات موجود محدودیتهای تجارت یا سفر توصیه ای نشده است .  

ما درباره رابطه ویروس کووید – 19 و حیوانات همراه چه می دانیم؟

علت انتشار کنونی کووید – 19 انتقال انسان به انسان است . تا امروز هیچگونه شواهی دال بر انتقال بیماری از طریق حیوانات همراه یافت نشده است . بنابراین در نظر گرفتن اقداماتی علیه حیوانات همراه که ممکن است رفاه آنها را به مخاطره بیاندازد وجود ندارد .

سرویس ملی دامپزشکی هنگ کنگ مثبت شدن تست ویروس کووید – 19 در سگی که در تماس نزدیک با صاحبش که به این بیماری مبتلا بود را گزارش نموده است ( یک مارس 2020) . آزمایش بوسیله RT-PCR انجام شد وجود مواد ژنی ویروس کووید – 19 را نشان داد . این سگ هیچگونه علائم بالینی بیماری را نشان نداده است .

هیچ شواهدی دال بر نقش سگها بعنوان عامل انتشار این بیماری انسانی یا اینکه آنها مریض شوند وجود ندارد . مطالعات بیشتر برای درک اینکه چه و چگونه حیوانات مختلف می توانند بوسیله ویروس کووید – 19 نیاز است . زمانی که اطلاعات جدیدی در دسترس قرار گیرد OIE اطلاعات را بروز رسانی خواهد کرد .

هیچ شواهدی دال بر محدودیت تردد یا تجارت حیوانات همراه وجود ندارد .

چه اقدامات احتیاطی باید بوسیله صاحبان حیوانات همراه یا دیگر حیوانات با افرادی که تماس نزدیک یا مبتلایان یا افراد مشکوک به کووید - 19 هستند باید در نظر گرفت ؟

تا کنون هیچ گزارشاتی از اینکه حیوانات همراه یا دیگر حیوانات بوسیله کووید – 19 بیمار شوند و همچنین هیچ شواهدی مبنی بر اینکه حیوانات مذکور نقش اپیدمیولوژیک مشخصی در بیماری انسان داشته باشند وجود ندارد . با این وجود بدلیل اینکه حیوانات و انسانها گاهی بیماریشان را بهم منتقل می کنند (که بعنوان بیماری زئونتیک شناخته می شوند) توصیه بر این است که افراد مبتلا به کووید – 19 بهتر است تماسشان را با حیوانات همراه و حیوانات درگیر محدود کنند تا اطلاعات بیشتری درباره این ویروس بدست آید .

هنگامیکه حیوانات دستمالی و حمل می شوند اقدامات بهداشتی پایه بایستی انجام شود که این شامل شستشو دستها قبل و بعد از تماس با حیوانات، غذای حیوانات یا تجهیزات آنها می باشد و همچنین از بوسیدن، لیسیدن یا با هم غذا خوردن خودداری شود .

تا جائی که ممکن است افرادی که بیمار هستند و یا تحت مراقبت بهداشتی برای کووید – 19 هستند، بایستی از تماس مستقیم با حیوانات خود خودداری کنند و دیگر اعضاء خانواده از حیوانات مراقبت کنند . اگر که آنها مجبور هستند که از حیوانات خود مراقبت کنند آنها بایستی بهداشت مناسبی را رعایت کنند و در صورت امکان از ماسک صورت استفاده نمایند .

سرویس دامپزشکی ملی در مورد حیوانات همراه چه می تواند انجام دهد؟

بهداشت عمومی و سرویس دامپزشکی بایستی برای رسیدن به سلامت واحد با هم کار کنند و هنگامیکه فرد مبتلا به کووید – 19 که در تماس با حیوانات همراه یا دیگر حیوانات گزارش می شود اطلاعات خود را برای هدایت ارزیابی خطر در اختیار هم قرار دهند .

اگر که تصمیمی بر اساس نتیجه ارزیابی خطر برای تست حیوان همراه که تماس نزدیک با فرد یا صاحب آلوده به کووید – 19 گرفته شد، توصیه می شود از روش RT-PCR برای آزمایش نمونه های دهان، بینی و مدفوع - مقعدی صورت پذیرد .  

تا هنگامیکه هیچ شواهدی برای انتشارعفونت کووید – 19 از یک حیوان به دیگران وجود ندارد جداسازی حیواناتی که تست آنها مثبت بوده از دیگر حیونات در معرض قرار نگرفته بایستی در نظر گرفته شود .

مسئولیتهای بین المللی دامپزشکی در این رویداد چیست؟

تشخیص ویروس کووید – 19 در حیوانات معیارهای گزارش به OIE از طریق WAHIS ، مطابق با کد بهداشت حیوانات خاکزی OIE به عنوان یک بیماری نوظهور است .

بنابراین هر گونه تشخیص ویروس کووید – 19 در حیوانات (شامل اطلاعات گونه ها، تست تشخیص و اطلاعات اپیدمیولوژیکی مربوط) بایستی به OIE گزارش شود .

این بسیار مهم است که مقامات دامپزشکی مطلع باشند و به منظور مدیریت خطر و تبادل مناسب پیامها  با مقامات بهداشت و مسئولین محیط زیست ارتباط نزدیک برقرار کنند .

این بسیار مهم است که کووید – 19 نباید به اقدامات نامناسب علیه حیوانات وحشی یا اهلی که ممکن است رفاه و سلامت و یا تاثیر منفی بر تنوع زیستی داشته باشد ، منجر گردد .

OIE چه کاری بایستی انجام دهد؟

OIE با نمایندگان منطقه ای در آسیا و اقیانوسیه در تماس است و نماینده OIE در چین و سرویس ملی دامپزشکی ، کارگروه حیوانات وحشی OIE،FAO  و WHO با هم کار می کنند و آخرین اطلاعات موجود را در اختیار هم قرار می دهند . OIE در ارتباط نزدیک با شبکه متخصصانی که در حال حاضر درگیر تحقیقات منبع بیماری هستند ، می باشد . شایعات و اطلاعات غیر رسمی روزانه کنترل می شوند .

با توجه به شباهت های بین کووید – 19 و ظهور سایر بیماریهای عفونی انسان در رابطه بین انسان و حیوان ، گروه مشاوره غیر رسمی OIE پیشنهاد می کند برای درک بهتر دینامیک مربوط به تجارت و مصرف حیوانات وحشی با هدف ایجاد استراتژی برای کاهش ریسک رخداد غیرمنتظره آینده اقدامات لازم انجام شود .

مترجم : دکتر کامبیز امجدی گلپایگانی ، معاونت سلامت اداره کل دامپزشکی هرمزگان

منبع : وب سایت رسمی OIE